Szukaj w serwisie Ponad 5000 artykułów

Krokusami wiosna się zaczyna ...

Tekst Joanna Krause
21.03.2011 , aktualizacja: 01.03.2010 11:24
A A A Drukuj
Wszyscy znają wychylające się spod łat topniejącego śniegu wesołe krokusy. Pojawiają się w ogrodzie, gdy ziemia dopiero zaczyna rozmarzać. Chętnie sadzimy je na rabatach, w ogrodach skalnych i na trawnikach. Mało kto jednak zna równie piękne gatunki jesienne.
Dziko rosnące krokusy spotkać można w krajach basenu morza Śródziemnego, a także w Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afganistanie. W Polsce też zakwita dziko jeden z gatunków - krokus spiski (Crocus scepusiensis ). Wiosną tworzy w Tatrach malownicze liliowo-różowe dywany na halach i polanach. W ogrodach można uprawiać kilkadziesiąt odmian krokusów.

Bulwy krokusów, podobnie jak tulipanów, są jednoroczne. Po jednym sezonie uprawy mateczna bulwa zamiera, a w jej miejscu tworzą się nowe bulwy przybyszowe. Wczesną wiosną wyrastają z nich wąziutkie liście przypominające źdźbła trawy. Kwiaty złożone z sześciu płatków wyrastają bezpośrednio z bulwy równocześnie z liśćmi. Czasami z jednej dużej bulwy może wyrosnąć kilka kwiatów. Po przekwitnięciu liście wiosennych krokusów silnie się wydłużają, a w czerwcu zanikają. Oznacza to, że roślina wchodzi w okres spoczynku, który trwa około trzech miesięcy.

Większość gatunków i ich odmian ma jednobarwne kwiaty - białe, żółte, liliowe, purpurowe lub fioletowe. Spotyka się jednak i takie, których płatki zdobią długie smugi lub regularny rysunek. Nieraz dolna część zabarwiona jest w taki sposób, że w środku rysuje się regularne koło. Zdarza się, że miejsce, w którym odginają się płatki ma inną barwę i pokrywają je delikatne włoski.

Paleta barw

Dziko rosnący w Alpach i Pirenejach krokus wiosenny (Crocus vernus ) to najważniejszy gatunek. Jego odmiany kwitnące najczęściej w marcu nazywane są krokusami wielkokwiatowymi. To one są najczęściej sadzone w parkach i ogrodach. Wyjątkowo duże kwiaty ma ciemnofioletowa odmiana 'Flower Record' (o średnicy 7-8 cm) i lawendowa 'Grand Maitre'. Krokus 'Remembrance' ma fioletowe płatki, ciemniejsze u podstawy. Najnowsza odmiana 'Victor Hugo' wyróżnia się wyjątkowo cienkimi płatkami o ciemnofioletowej barwie. Gdy prześwieca przez nie słońce, wyglądają jakby były zabarwione na różowo. Powszechnie uprawia się także białą 'Jeanne d'Arc'. Fioletowym rysunkiem na płatkach wyróżnia się 'Pickwick' (wąskie kreseczki na białym tle) i 'King of the Striped' (ciemne kreseczki na tle lila).

Krokus wiosenny nie ma tylko odmian w kolorze żółtym. Dlatego znakomitym uzupełnieniem wczesnowiosennej kompozycji będzie krokus płowy (Crocus flavus ) 'Golden Yellow' (inne nazwy tej odmiany to 'Yellow Mammouth' lub 'Geel').

Żółte są także liczne odmiany krokusa złotego (Crocus chrysanthus ), który na naturalnych stanowiskach rośnie w Grecji i Turcji. Ma kwiaty nieco mniejsze niż u krokusów wielkokwiatowych i bardziej zaokrąglone płatki. Kwitnie w tym samym co one okresie (zwykle w marcu). Jego najbardziej popularne odmiany przyjmują różne odcienie żółci. 'Romance' świeci jak żarówka , 'Dorothy' jest cytrynowa, 'Fuscotinctus' wyróżnia się brązowym żyłkowaniem na zewnętrznej stronie płatków. 'Cream Beauty' jest kremowa z ciemnożółtym środkiem, 'Advance' - jasnożółta z brązowym rysunkiem u nasady zewnętrznych płatków. Krokus złoty ma też odmiany w innych kolorach. Z białych nowości na uwagę zasługują 'Ard Schenk' z żółtą nasadą płatka od wewnętrznej strony i 'Miss Vain' z brązowymi smugami u nasady płatków. Odmiany fioletowe są rzadkością. Wyjątkową urodą wyróżnia się 'Blue Pearl', której wewnętrzne płatki są białe, a zewnętrzne lawendowe, oraz stworzona w 2000 r. 'Violett Queen' w odcieniu biskupiego fioletu z pękiem żółtych pręcików w środku.

Zdecydowanie mniejsze kwiaty ma krokus dalmatyński (Crocus tomasinianus ), dziko rosnący na południu Węgier, w Chorwacji i na północy Bułgarii. Wszystkie jego odmiany kwitną na fioletowo, lecz przybierają różne odcienie i mają białe środki. Najładniejsze z nich to 'Ruby Giant', 'Barr's Purple' i 'Whitewell Purple'.

Na koniec sezonu

Oprócz wiosennych krokusów są też krokusy zakwitające jesienią. Często mylimy je z zimowitami (Colchicum ), gdyż kwitną w tym samym czasie, czyli we wrześniu lub październiku. Krokus jesienny podobnie jak zimowit kwitnie bezlistnie. Ale łatwo je od siebie odróżnić - krokusy mają tylko trzy pręciki, a nie sześć jak to jest u zimowitów .

Jesienne krokusy pięknie wyglądają na trawnikach, w sąsiedztwie niskich krzewów liściastych (np. mahonii i tawulców), a także na rabatach bylinowych. Najczęściej spotykane kolory to kombinacje błękitu i fioletu. Wyjątkowo pięknym jesiennym gatunkiem jest krokus okazały (Crocus speciosus ) dziko rosnący we wschodniej Europie. Dobrze znane są jego fioletowe odmiany 'Cassiope', 'Artabir' i 'Oxonian'. Okazałe kwiaty w odcieniu lila ma krokus turecki (Crocus zonatus syn. Crocus kotschyanus ) rosnący na naturalnych stanowiskach w Turcji i Libanie. Jesiennym gatunkiem jest także pochodzący z Włoch i Turcji szafran (Crocus sativus ). Ma długie kielichy kwiatowe z owłosioną gardzielą i żyłkowane płatki w odcieniu lilaróż. To właśnie ze znamion słupków tego gatunku uzyskuje się cenną przyprawę do potraw oraz intensywny, żółty barwnik.

Krokusy jesienne sadzi się w sierpniu, aby do czasu kwitnienia zdążyły się dobrze ukorzenić. Wiosną wypuszczają pióropusz liści, które zasychają w czerwcu.

Zobacz również: Szafirek - zwiastun wiosny



Czego potrzebują?

Krokusy mają niewielkie wymagania, jednak najlepiej czują się w regionach o łagodnym klimacie. Lubią niezbyt surowe zimy oraz długą, chłodną wiosnę. Potrzebują słońca, próchnicznej ziemi o odczynie lekko kwaśnym (pH 6,5-6,8), umiarkowanie wilgotnej i średnio zasobnej w składniki pokarmowe. Nie znoszą podłoży ciężkich i podmokłych ani jałowych piasków. Na rok przed posadzeniem bulw można zasilić glebę dobrze rozłożonym obornikiem lub kompostem.

Bulwy sadzi się grupami po kilkanaście sztuk. Warto wybrać dla nich miejsce w pobliżu tarasu, na brzegach rabat, w szczelinach między kamieniami na skalniakach, a także sadzić je w donicach. Można również tworzyć z krokusów kolorowe plamy bezpośrednio na trawniku (w tym przypadku pamiętajmy, by wyciąć dla nich w murawie dołki). Ważne jest też to, by rabaty z krokusami nie zakładać tam, gdzie wcześniej rosły inne kwiaty cebulowe czy bulwiaste (np. tulipany, narcyzy, mieczyki, krokosmie albo irysy). W ten sposób unikniemy niebezpieczeństwa zainfekowania roślin groźnymi chorobami grzybowymi.

W towarzystwie

Fioletowe, żółte i białe kwiaty krokusów wspaniale komponują się z niskimi gatunkami bylin o ciemnych liściach. Warto więc sadzić je obok barwinka, jasnoty plamistej i miodunek. Krokusy można też wykorzystywać do tworzenia wiosennych kompozycji - z przebiśniegami, narcyzami, szafirkami, zawilcami i pierwiosnkami. Ich wąskie, ciemne liście ładnie wyglądają także w pobliżu jasnozielonych liści liliowców.

Pamiętajmy, że po przekwitnięciu krokusy przestają wyglądać atrakcyjnie, ale miejsce, w którym rosną, nie może pozostać puste. Mogą zająć je orliki i dzwonki, mogą osłonić je liście funkii, brunnery czy niezapominajek.

Ogród wiosną - poradnik



Brak komentarzy