Grubosze NA SZCZʦCIE

Tekst dr MAGDALENA NARKIEWICZ
22.05.2012 00:00
A A A
To wielka przyjemno mie w domu egzotyczne okazy, ktre w dodatku nie wymagaj wiele pielgnacji. Takie s wanie grubosze. A jeli wierzymy w magi rolin, wybierzmy drzewko szczcia, moe dziki niemu bdziemy mie te wielki fart?
Grubosz CRASSULA SCHMIDTII to gatunek kobiercowy. Tworzy kpy o wysokoci 10 cm i szerokoci okoo 30 cm. Na krawdziach jego lici (o dugoci do 3 cm) mona dostrzec kilkumilimetrowe woski.

Grubosz CRASSULA SCHMIDTII to gatunek kobiercowy. Tworzy kpy o wysokoci 10 cm i szerokoci okoo 30 cm. Na krawdziach jego lici (o dugoci do 3 cm) mona dostrzec kilkumilimetrowe woski. (Fot. Flora Press)

Wiele osb doskonale wie, jak wyglda drzewko szczcia, cho nazwa grubosz jajowaty, a tym bardziej aciska Crassula ovata, z niczym im si nie kojarzy. Oto przykad, jak dziaa dobry marketing. A rolina ta ma wietn reklam na caym wiecie. Wszystkie jej zwyczajowe okrelenia maj sprzyja pomylnoci lub fortunie, np. angielskie Money Plant lub Dollar Plant. Na Dalekim Wschodzie, dla odrnienia od pachiry (te uwaanej tam za talizman szczcia), okrela si j jako Jade Plant (jade to nefryt lub jadeit, uznawany za amulet zielony kamie, do ktrego podobne s licie tego grubosza). Natomiast dawniej w Polsce popularnie zwana bya boym drzewkiem.

O POSTURZE BAOBABU

Grubosz jajowaty jest sukulentow, wiecznie zielon bylin. W warunkach naturalnych osiga, bagatela, wysoko 4 m. Uprawiane w doniczce okazy zwykle dorastaj jedynie do metra, ale i tak czeka na to trzeba dugo, bo co roku przybywa im tylko kilka centymetrw. Jednak ju mae ukorzenione sadzonki prezentuj si urodziwie, zupenie jak miniaturowe drzewka o grubym pniu. Ich koron tworz niezbyt liczne, jajowate, misiste licie, ciemnozielone, czasem czerwonawe na brzegach. W domach zakwitaj tylko wieloletnie egzemplarze, zwykle te, ktre lato spdzaj na balkonie.

ODMIANY SZCZʦCIA

Drzewko szczcia moe si prezentowa rnie. Odmiana 'Californian Red Tip' w sonecznym miejscu ma na liciach jaskrawoczerwone obrzeenie, 'Tricolor' - kremowe, zielone i rowe smugi, 'Variegata' za - kremowe i jasnozielone. Jeszcze bardziej oryginalnie wygldaj odmiany o mocno zgrubiaych, waeczkowatych liciach z wgbieniem na kocach. U 'Horn Tree' s opatkowato zakoczone i kojarz si z poroem osia, a u odmiany 'Hobbit' - spiczaste na ksztat uszu Tolkienowskiego bohatera. Roliny jednak nie trzymaj si cile wzorca i rnice midzy nimi si zacieraj. W dodatku podobne s do nich take odmiany 'Gollum' i 'Coral', zapewne uzyskane przez inne firmy hodowlane.

PIKNIE SI RӯNI

Grubosze s wyjtkowo zrnicowan grup. Zadziwia zwaszcza rozmaito ksztatw oraz faktur ich lici. Ale maj pewien swoisty styl, czsto bowiem tworz waeczkowate pdy. Charakterystyczne jest te dla nich naprzeciwlege krzyowe uoenie lici, ktre czsto s zronite szerokimi podstawami. Jedne gatunki pokrojem przypominaj niskie drzewka lub krzewy, tak jak najokazalszy w tej grupie grubosz jajowaty, inne po si lub rozrastaj poduchowato.

KOPOTY Z IDENTYFIKACJ GRUBOSZY

Grubosze atwo pomyli z przedstawicielami innych rodzajw sukulentw, a i z okreleniem ich przynalenoci do poszczeglnych gatunkw s problemy. Nawet specjalici maj na temat rne zdania, co prowadzi do zmian nazewnictwa i potnego zamieszania. I tak na przykad z gruboszem jajowatym czsto bywa mylony grubosz drzewiasty (C. arborescens) o okrgawych, matowych liciach w srebrzystym odcieniu, z czerwonym brzegiem u odmiany 'Blue Bird' lub lekko pofadowanych u 'Blue Wave'. Podobiestwo obu rolin jest due, wic cz ekspertw sdzi, e nale do jednego gatunku. W dodatku wystpuj te pod nazwami: C. argentea, C. obliqua i C. portulacea. Nic dziwnego, e jedni doliczaj si okoo 150 gatunkw gruboszy, a inni ponad 300. Niemniej jednak kolekcje tych rolin s bardzo interesujce, a kilka ich okazw wystarcza, by okienny parapet nabra egzotycznego wygldu.

Grubosze (Crassula) to jeden z rodzajw nalecych do wielkiej rodziny gruboszowatych (Crassulaceae). Wikszo pochodzi z ppustynnych terenw poudniowej Afryki i, jak wszystkie sukulenty, doskonale przystosowana jest do przetrwania dugich okresw suszy. Licie maj zwykle niewielkie i pokryte warstw wosku lub meszku, ktra ogranicza parowanie wody. W czasie suszy bez podlewania czsto czerwieniej. Tworz gwiazdkowate biae, rowe lub purpurowe mae kwiaty, przewanie zebrane w dekoracyjne kwiatostany podobne do biedermeierowskich bukiecikw.

Czy wiesz, e...

Drzewku szczcia wystarczy kilka razy skrci gazki, by powsta rodzaj zgrabnego bonsai.

CO LUBI GRUBOSZE

- Roliny przystosowane s do piaszczysto-gliniastego podoa z dodatkiem prchnicy. Odpowiada im te w ziemia uniwersalna zmieszana z gruboziarnistym piaskiem. Wskazana jest warstwa drenau na dnie doniczki.

- Zasilamy je umiarkowanie - najlepiej wiosn nawozem dugodziaajcym.

W upay podoe powinno by lekko wilgotne. Z podlewaniem naley zawsze poczeka do podeschnicia ziemi. Zim ograniczamy je do minimum. Lepiej pozwoli, by licie nieco si pomarszczyy, ni przedobrzy z nawadnianiem, bo korzenie atwo gnij.

- Woda prosto z kranu jest za twarda, wic trzeba j przegotowa i poczeka, aby opad wapienny osad, lub zakwasi j kropl soku cytrynowego.

- Grubosze potrzebuj duo wiata. W upay na poudniowym parapecie bywa ono jednak za ostre i powoduje silne czerwienienie, a nastpnie blaknicie lici. Trzeba wwczas roliny czciej podlewa albo odsun od szyby. Latem grubosze duo lepiej rosn na balkonie ni w mieszkaniu, gdy nocny chd (do ok. 10C) stymuluje ich kwitnienie. Deszczwka nie moe si jednak zbiera na podstawce doniczki. Lepiej wic, eby w soty stay pod zadaszeniem.

- Z kolei zim roliny lubi temperatur 8-10C. Jeli grubosze o formach drzewkowatych lub krzewiastych nadmiernie si wycign albo strac sporo lici, warto wiosn nieco je przyci. Nowe rozgazienia przywrc im urod.

- Bywa, e zim pojawiaj si na nich biaawe kaczki - s to wenowce. Szkodniki te zwalczymy, wkadajc do doniczki paeczki Provado Combi Pin lub tabletki Tarcznik BR.

Dobrze znosz suche powietrze. Prysznic mona im zrobi, ale tylko po to, by zmy z lici kurz (osonicie doniczki od gry foli uchroni podoe przed nadmiernym zawilgoceniem).

- Mode roliny przesadzamy, kiedy ich korzenie nie mieszcz si w doniczce, a starsze okazy dopiero wtedy, gdy si atwo przewracaj. Jednak co jaki czas trzeba im dosypywa troch wieego, yznego podoa.

- Zwykle rozmnaa si je w lekko wilgotnym piasku z fragmentw pdw, najlepiej starszych, nieco zdrewniaych. U wielu gatunkw atwo te oddzieli odrosty. Por na rozmnaanie jest wiosna lub lato. Obcite czci pozostawiamy kilka dni na powietrzu, by rany zaschy. U gruboszy czsto ukorzeniaj si te licie, ktre opady na podoe. Natomiast entuzjaci wysiewaj ich nasiona.

Skomentuj:
Zaloguj si

Aby oceni zaloguj si lub zarejestrujX